Παύλος Τσολαρίδης, M.D. - ΩΡΛ Χειρουργός
Παύλος Τσολαρίδης, M.D. - Ωτορινολαρυγγολόγος (ΩΡΛ) / Χειρουργός κεφαλής & τραχήλου
× Κλείστε ραντεβού στα τηλέφωνα:211-01 94 618 ή 6945 77 30 77
×
Το αίσθημα του πονόλαιμου οφείλεται στη φλεγμονή του φάρυγγα την ονομαζόμενη "φαρυγγίτιδα". Η φαρυγγίτιδα προκαλεί ως βασικό σύμπτωμα το άλγος στο οπίσθιο τοίχωμα του φάρυγγα που εμφανίζεται συνήθως κατά την κατάποση.

Αιτιολογία

Ο πιο κοινός τύπος φαρυγγίτιδας είναι η «αμυγδαλοφαρυγγίτιδα». Μπορεί να συνοδεύεται σπάνια με περιαμυγδαλικό απόστημα ή με επιγγλωτίδα.

Οι επιπλοκές της είναι σπάνιες αλλά αποτελούν ιδιαίτερα απειλητικές για την ζωή διότι μπορούν να οδηγήσουν σε απόφραξη του αεραγωγού και χρήζουν άμεση εισαγωγή στο νοσοκομείο.

 

Φαρυγγοαμυγδαλίτιδα:

Προκαλείται κατα κύριο λόγο απο μια ιογενή λοίμωξη και σπανιότερα μπορεί να προκληθεί απο βακτήρια. Οι πιο συχνοί ιοί που μπορούν να οφείλονται για την ανάπτυξη αμυγδαλοφαρυγγίτιδας ειναι οι αναπνευστικοί ιοί (ρινοιοι, αδενοιοι, ιός της γρίπης, κορωνοιοι, ο ιός του αναπνευστικού συγκυτίου(RSV) καθως και ο ιός Epstein-Bar ( ο οποίος ειναι υπεύθυνος για την λοιμώδη μονοπυρήνωση) ο ιός του απλού έρπητα, ο κυτταρομεγαλοιός, η πρωτογενη λοιμωξη του ιού HIV.

Η κύρια βακτηριακή αιτία ειναι ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Α (GABHS) που οφείλεται για το 10% των περιπτώσεων σε ενήλικες. Προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στον ιατρό λόγω του κινδύνου ανάπτυξης της μεταστρεπτοκοκκικής σπειραματονεφρίτιδας, του ρευματικού πυρετού, της χορείας του Syndenham, του συνδρόμου Kawasaki και του σπάνιου και παιδιατρικού νευροψυχιατρικού συνδρόμου PANDAS.

Πιο σπάνιες βακτηριακές αιτίες που προκαλουν φαρυγγοαμυγδαλίτιδα ειναι η γονόρροια,η διφθερίτιδα,το μυκόπλασμα και τα χλαμύδια

 

Περιαμυγδαλικό απόστημα:

Στην περιοχή του φάρυγγα είναι δυνατό σαν επακόλουθο της φλεγμονής να σχηματισθεί απόστημα (περιαμυγδαλικό, πλαγιοφαρυγγικό και σε παιδιά οπισθοφαρυγγικό).

Αποτελεί σπάνια και πολυ επικύνδινη επιπλοκή η οποιά προκαλεί ισχυρό άλγος στο λαιμό, πυρετό και δυσκολία διάνοιξης του στόματος. Σε περίπτωση που το αίτιο του σχηματισμού του αποστήματος είναι βακτηριακό συνίσταται η χορήγηση αντιβιοτικών και σε καποιες περιπτώσεις παυσίπονων για την καταπολεμηση του ισχυρου άλγου.

Το περιαμυγδαλικό απόστημα αποτελεί σοβαρή κατάσταση και η αντιμετώπιση του συνίσταται χειρουργική αντιμετώπιση (διάνοιξη και παροχέτευση καθώς και ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιωτικών). Η πιθανότητα επανεμφάνισης περιαμυγδαλικού αποστήματος είναι υψηλή γι'αυτό η αμυγδαλεκτομή αποτελεί την οριστική θεραπεία.

Επιγλωττίτιδα:

Το κύριο αίτιο που οφείλεται στην πάθηση αυτή ειναι ο Αιμόφιλος της Ινφλουέτζας (Haemophilus Influenzae) τύπου β. Λόγω του συστηματικού εμβολιασμού κατά του αίμοφιλου της ινφλουετζας η επιγγλωτίδα έχει σχεδόν εξαλειφθεί στα παιδιά.

Άλλες αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν αυτήν την κατάσταση σε παιδιά και ενήλικες ειναι ο Streptococcus pneumoniae, ο Staphylococcus Aureus, ο Haemophilus Parainfluenzae, οι β-αιμολυτικοι στρεπτόκοκκοι , ο Branhurnella Catarhalis και Klebsiella Pneumoniae 

Εκτίμηση πονόλαιμου:

Ιστορικό:

Στο ιστορικό της παρούσας ασθένειας σημειώνεται η διάρκεια και η σοβαρότητα του πονόλαιμου.

Φυσική εξέταση: 

Σε μια ΩΡΛ εξέταση σημειώνεται η ύπαρξη συμπτωμάτων αναπνευστικής δυσχέρειας ,ταχύπνοιας δύσποινας και ο αναπνευστικός συριγμός. Σε περίπτωση υποψίας ύπαρξης επιγγλωτίδας δεν επιτρέπεται η ΩΡΛ εξέταση στα παιδιά λόγω υψηλού κινδύνου πρόκλησης απόφραξης του αεραγωγού.

Η εξέταση πραγματοποιείται με εύκαμπτο ρινολαρυγγοσκόπιο με ή χωρίς τοπική αναισθησία με καταγραφή όλων των ευρυμάτων (ύπαρξη ερυθίματος, εκριμμάτων, πιθανή διόγκωση των αμυγδαλών είτε στην περιοχή των αμυγδαλών είτε οπισθοφαρυγγικά). Αν η σταφυλή είναι στη μέση γραμμή ή φαίνεται να ωθείται προς τη μια πλευρά πρέπει να σημειωθεί. Ο τράχηλος ψηλαφάται για την παρουσία των φλεγμονωδών και διογκουμένων λεμφαδένων. Τέλος η ψηλάφηση και της κοιλιακής χωρας ειναι απαραίτητη για την παρουσία σπληνομεγαλίας.

 

Κόκκινες σημαίες: 

Τα συμπτώματα που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι :

  • Ο αναπνευστικός συριγμός η' οποιαδήποτε άλλη ένδειξη αναπνευστικής δυσχέρειας
  • Έντονη δυσκαταποσία που οδηγεί τον ασθενή στο να του «τρέχουν τα σάλια» 
  • Προβλήματα στην ομιλίας όπως ειναι η χαρακτηριστική σβωλώδης ομιλία (όπως χαρακτηριστικά λέγεται «φωνή ζεστής πατάτας» σας να υπάρχει μια καυτή πατάτα στο στόμα του ασθενή)
  • Ορατή διόγκωση στο φάρυγγα

Ερμηνεία των ευρημάτων: 

Η επιγγλωτίδα και τα αποστήματα στην περιοχή του τραχήλου αποτελούν ισχυρή απειλή για τον αεραγωγό και πρέπει να διαφοροποιούνται απο την απλή αμυγδαλοφαρυγγίτιδα η οποιά δεν είναι ισχυρά επικύνδινη.

Τα κλινικά ευρύματα βοηθούν στην διαφοροποιήση αυτή. Στην επιγγλωτίδα υπάρχει αιφνίδια έναρξη ισχυρού άλγους στο λαιμό και δυσφαγία συνήθως χωρίς την ύπαρξη προηγούμενων συμπτωμάτων λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού.

Στα παιδιά συχνότερα τρέχουν τα σάλια και παρουσιάζονται συμπτώματα τοξικότητας.

Σε μερικές περιπτώσεις (πιο συχνά στα παιδιά) υπάρχουν αναπνευστικές εκδηλώσεις όπως ταχύπνοια,δύσποια,αναπνευστικός συριγμός.Το φαρυγγικό απόστημα και η αμυγδαλοφαρυγγίτιδα μπορούν να προκαλέσουν ερύθημα στο φάρυγγα,εξίδρωμα η' και τα δύο.

 

Στους ενήλικες τα κλινικά κριτήρια που αυξάνουν την υποψία GABHS ειναι:

  • Εξίδρωμα στις αμυγδαλές 
  • Διογκωμένοι τραχηλικοί λεμφαδένες 
  • Πυρετός
  • Απουσία του βήχα

Ενήλικες με ένα κριτήριο μπορεί να θεωρηθούν οτι πάσχουν απο μια ιογενή λοίμωξη.

Η πιθανότητα GABHS είναι αρκετά μεγάλη όταν ο ασθενής εμφανίζει παραπάνω απο δύο κλινικά κριτήρια. Όσον αφορά τις σπανιότερες αιτίες αμυγδαλοφαρυγγίτιδας και της λοιμώδους μονοπυρήνωσης πρέπει να εξετάζεται η ύπαρξη γενικευμένης λεμφαδενοπάθειας με διόγκωση των οπίσθιων τραχηλικών λεμφαδένων, η ηπατοσπληνομεγαλία, η αδυναμία και η δυσφορία με πυρετό διάρκειας περισσότερο απο μία εβδομάδα.

Σε ασθενείς με απουσία συμπτωμάτων ανωτέρου αναπνευστικού αλλα με πρόσφατες στοματικές σεξουαλικές πρακτικές μας οδηγούν στην φαρυγγικη βλενόρροια. Η ύπαρξη μιας βρώμικης-γκρί παχιάς και σκληρής μεμβράνης στο οπίσθιο φαρυγγα που αιμορραγεί με την αποκολληση μας οδηγεί στη διαγνωση της διφθερίτιδας.

 

Θεραπεία:

Σε ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα φαρυγγοαμυγδαλίτιδας συνίσταται η χορήγηση ενός αντιβιοτικού ευρέως φάσματος (π.χ αμοξικιλλίνη / κλαβουλανικό οξυ) μέχρι να βγούν τα αποτελέσματα της καλλιέργειας.

Συμπτωματικές θεραπείες αποτελούν οι χλιαρές γαργάρες με τοπικά αναισθητικά (πχ βεζοκαίνη, λιδοκαίνη, δυκλωνίνη) που βοηθούν στην προσωρινή ανακούφιση του άλγους με αμυγδαλοφαρυγγίτιδα.

 

Βασικό!!!

Στις περισσότερες περιπτώσεις οι πονόλαιμοι προκαλούνται απο ιογενείς φαρυγγοαμυγδαλίτιδες . Είναι δύσκολη η διάκριση κλινικά της ιογενούς απά της βακτηριακής αιτίας στην φαρυγγοαμυγδαλίτιδα. Τα αποστήματα και η επιγλωττίδα ειναι σπάνιες αλλά σοβαρές αιτίες.
Ισχυρός πονόλαιμος σε έναν ασθενή με φυσιολογικό φάρυγγα πρεπει να θέτει σε υποψία επιγλωττίδας. Εάν σε μια απλή φαρυγγοαμυγδαλίτιδα αισθανθείτε μια αιφνίδια επιδείνωση των συμπτωμάτων όπως δύσποια, βαριά δυσκαταποσία, τρισμό πρέπει επειγόντως να επικοινωνήσετε με τον ωτορινολαρυγγολόγο σας ή να πάτε στο πλησιέστερο εφημερεύον νοσοκομείο.

 

Τηλεφωνήστε: 2110194618