Παύλος Τσολαρίδης, M.D. - ΩΡΛ Χειρουργός
Παύλος Τσολαρίδης, M.D. - Ωτορινολαρυγγολόγος / Χειρουργός κεφαλής & τραχήλου
× Κλείστε ραντεβού στα τηλέφωνα:211-01 94 618 ή 6945 77 30 77
×
Πόνος στο αυτί

Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες του πόνου εσωτερικά ή γύρω από το αυτί, αν και οι περισσότεροι ασθενείς, ακόμα και οι γιατροί μπορούν να σκεφτούν μόνο μερικές από αυτές. 
Οι αιτίες μπορεί να είναι  οι αλλεργίες , βύσμα κυψελίδας, ωτίτιδα, είτε μια λοίμωξη του μέσου ωτός (μέση ωτίτιδα) ή εξωτερική ωτίτιδα (το αυτί του κολυμβητή). Πιο σπάνια παρουσιάζεται  πόνος στο αυτί (“πονάει το αυτί όταν καταπίνω”) στο οποίο μπορεί να συμβάλλει η δυσλειτουργία της ευσταχινής σάλπιγγας ως πιθανή αιτία. Σαν θεραπέια  συνταγογραφούνται αντιβιοτικά, αντιισταμινικά  και ρινικά αποσυμφορητικά σπρέι. Σε μικρό ποσοστό ασθενών, αυτά τα φάρμακα δεν δίνουν λύση στο πρόβλημα του πόνου/ δυσφορίας στο αυτί.  Ακόμα και η τοποθέτηση  σωλινίσκων αερισμού στα αυτιά αποτυγχάνουν. Από απελπισία, κάποιοι ασθενείς καταφεύγουν σε εναλλακτικές θεραπείες με ομοιοπαθητικά φάρμακα με αμφίβολη επιτυχία.

Τι είναι ωταλγία;

Ωταλγία - Οξεία μέση ωτίτιδα

Ωταλγία είναι μια κατάσταση, που συνήθως αναφέρεται ως «πόνος στο αυτί". Πρωτογενή ωταλγία υπάρχει όταν ο πόνος προέρχεται μέσα από το αυτί. Ως ωταλγία ονομάζεται ο πόνος που προέρχεται έξω από το αυτί. Όταν η πρωτογενή ωταλγία είναι παρούσα, η εξέταση του αυτιού δείχνει συνήθως κάποια ανωμαλία του εξωτερικού ή του μέσου ωτός. Όταν μιλάμε για ωταλγία η αιτία της οποίας βρίσκεται έξω από αυτί τότε η εξέταση είναι συνήθως φυσιολογική. Ωταλγία μπορεί (αλλά όχι απαραίτητα) να συσχετισθεί με διαταραχές της ισορροπίας και τη μείωση της ακοής.


Τι προκαλεί η ωταλγία;

Κοινές πηγές πρωτογενής ωταλγίας περιλαμβάνουν: την μέση ωτίτιδα (λοίμωξη του αυτιού), την μαστοειδίτιδα, τους όγκους, τα τραύματα και τις λοιμώξεις του εξωτερικού ωτός ή του ακουστικού πόρου (εξωτερική ωτίτιδα, περιχονδρίτιδα, αιμάτωμα) και δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας. Οι όγκοι του κροταφικού οστού, όπως μηνιγγιώματα, και ορισμένοι τύποι βλαβών όπως χολοστεάτωμα, έχουν συσχετιστεί με την ωταλγία, πιθανώς λόγω της συμπίεσης των νευρικών ριζών ή την εισβολή στη κοιλότητα του μέσου ωτός.
Λόγω της πολύπλοκης φύσης του νευρικού συστήματος, ο προσδιορισμός της προέλευσης της ωταλγίας μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολος, διότι μπορεί να προέρχεται από πολλές άλλες περιοχές του σώματος.

Οξεία μέση ωτίτιδαΕκκριτική ωτίτιδαΤραυματική διάτρηση του τυμπανικού υμένα


Γιατί η θεραπεία που στοχεύει στο πόνο του αυτιού μερικές φορές δεν βοηθάει;

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι η ωταλγία μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις που δεν έχουν σχέση με  το αυτί. Στην πραγματικότητα πολλοί νέοι γονείς καταλαβαίνουν ότι όταν στα παιδιά βγαίνουν νέα δόντια, αυτά προκαλούν στα αυτιά τους μια μικρή ωταλγία αν και τα αυτιά τους είναι απολύτως φυσιολογικά. Η συγκεκριμένη αιτία ωταλγίας οφείλεται στα κρανιακά νεύρα που μεταδίδουν τον πόνο που σχετίζεται με την κάτω γνάθο στην ίδια πλευρά του αυτιού. Μερικές φορές ο πόνος / δυσφορία οφείλεται σε μια μη-φυσιολογική κατάσταση, όπως στη χρήση κινητού τηλεφώνου). Υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα μη-ωτολογικών αιτιών της ωταλγίας.

 

Πώς είναι δυνατόν ένα πρόβλημα σε άλλα σημεία της κεφαλής και του τραχήλου να προκαλεί πόνο στο αυτί;

Ο κύριος λόγος οφείλεται στο πόνο προερχόμενο από πολυάριθμα νεύρα που συνδέονται με το αυτί, από τα προβλήματα που βρίσκονται αλλού στο κεφάλι ή στο λαιμό. 
Παρακάτω αναφέρονται τα νεύρα και οι πιο κοινές αιτίες που παράγουν ένα συγκεκριμένο πόνο αυτιού άλγος / δυσφορία. Όπως μπορεί κανείς να συνειδητοποιήσει από την ανάγνωση των περιγραφών, η ακριβής περιοχή όπου γίνεται αισθητός ο πόνος στο αυτί μπορεί να οδηγήσει κάποιον να επικεντρωθεί σε μια συγκεκριμένη περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου.

Εντόπιση πόνου Πιθανή διάγνωση  Νεύρο
Δυσφορία κυρίως στη περιοχή  μαστοειδούς Αυχενικό σύνδρομο, τράνταγμα αυχένα, μηνιγγιώματα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης , σύνδρομο του στερνοκλειδομαστοειδούς. Αυχενικό πλέγμα = Α2, Α3, Α4
Δυσφορία κυρίως πίσω από το αυτί Φλεγμονή του γονατώδους γαγγλίου, όγκος παρεγκεφαλίδας, νευραλγία του διάμεσου νεύρου Προσωπικό νεύρο VII (Οπίσθιο ωτιαίο νεύρο)
Δυσφορία κυρίως στη πρόσθια πτυχή του αυτιού Σύνδρομο κροταφογναθικής άρθρωσης , προβλήματα δοντιών, όγκοι / φλεγμονές παρωτίδας Τρίδυμο νεύρο V 
Δυσφορία άμεσα βαθιά στο αυτί Δυσλειτουργία ευσταχιανής σάλπιγγας,  αμυγδαλίτιδα , φαρυγγίτιδα, παραρρινοκολπίτιδα, όγκοι του φάρυγγα, αδενοειδίτιδα Γλωσσοφαρυγγικό νεύρο IX ( το νεύρο του Jacobson) 
Δυσφορία στο αυτί, πιο πολύ εντόπιση στο έξω ακουστικό πόρο. ΛΦΠ (λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση) , όγκοι του τραχήλου, γλωσσική αμυγδαλίτιδα Πνευμονογαστρικό νεύρο  X ( το νεύρο του Arnold)
 Τουλάχιστον 30% των ασθενών που προσέρχονται στο ΩΡΛ ιατρείο μας με ωταλγία δεν έχουν στοιχεία φλεγμονής από τα αυτιά και οφείλετε σε άλλα αίτια!!!

Για να γίνει διάγνωση της ωταλγίας πρέπει να γίνει μια πλήρη ΩΡΛ εξέταση που περιλαμβάνει πολλές φορές εκτός από ακοόγραμμα, τυμπανόγραμμα και ενδοσκόπηση ρινός-φάρυγγα.

Οι πιο κοινές αιτίες της μη-ωτολογικής ωταλγίας  είναι:

  • Συνδρομή κροταφογναθικής άρθρωσης
  • Αμυγδαλίτιδα
  • Δυσλειτουργία ευσταχιανή σαλπιγγας  
  • Προβλήματα τραχήλου (λοίμωξη ή όγκος)
  • Προβλήματα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης 

Τι εξετάσεις πρέπει να γίνουν για ολοκληρωμένη εξέταση της ωταλγίας που δεν υπάρχει  έξω / μέση ωτίτιδα;

Ο Ωρλ-ιατρός πρέπει να εκτελέσει μια ολοκληρωμένη εξέταση κεφαλής και τραχήλου, συμπεριλαμβανομένου της εξέτασης της ρινικής κοιλότητας, της στοματικής κοιλότητας, του τράχηλου, της σπονδυλικής στήλης και της κροταφογναθικής διάρθρωσης. Δακτυλική ψηλάφηση της αμυγδαλής και της βάσης της γλώσσας είναι ένας γρήγορος και αποτελεσματικός  τρόπος για να εξετάσουμε εις βάθος την στοματική  κοιλότητα και τον φάρυγγα για εύρεση της αιτίας του πόνου στο αυτί. Για την διερεύνηση της ωταλγίας μπορεί να εκτελεστεί  ενδοσκόπηση ρινός-φάρυγγα-λάρυγγα για να εξεταστεί πιο προσεκτικά η μύτη, η βάση της γλώσσας και ο λάρυγγας . Πολλές φορές για την σωστή διάγνωση ίσως χρειαστούν ακτινολογικές εξετάσεις όπως η αξονική ή μαγνητική τομογραφία.

Το βασικό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι δεν προκαλούνται όλοι οι πόνοι στο αυτί από παθήσεις που έχουν τα ίδια τα αυτιά αλλά ότι πάρα πολλές 'αλλες παθήσεις της κεφαλής και του τραχήλου μπορούν να προκαλέσουν πόνο στο αυτί.

Τα βασικά ερωτήματα σχετικά με το ιστορικό είναι χρήσιμα για να καθοδηγήσουν τον ιατρό στη σωστή διάγνωση και περιλαμβάνουν:
  • Πότε  ξεκινήσε ο πόνος;
  • Πόσο κρατάει ο πόνος (όλο το χρόνο, μια-δυο ώρες, μερικά δευτερόλεπτα  κλπ);
  • Είναι διαλείπουσα ή συνεχής ωταλγία;
  • Περιγραφή πόνου (τι αισθάνεται ο ασθενής ακριβώς, απότομος πόνος, αίσθηση πίεσης, φαγούρα, κάψιμο, κλπ);
  • Ακριβής εντόπιση του πόνου (βαθιά στο αυτί, πίσω από το αυτί, κάτω από το αυτί, κλπ);

Εάν έχει γίνει μια ολοκληρωμένη ΩΡΛ εξέταση και εξακολουθεί να μην έχει βρεθεί αιτία για τον πόνο στο αυτί τότε μπορεί να χρειαστεί και μια εξέταση από έναν έμπειρο ρευματολόγο, νευρολόγο. Μερικές φορές ο πόνος στο αυτί μπορεί να οφείλεται σε μια κατάσταση που ονομάζεται νευραλγία τριδύμου είναι μια άτυπη ημικρανία που επικεντρώνεται πάνω από την περιοχή του αυτιού.

Όλοι οι ασθενείς πρέπει να αναζητήσουν άμεση ιατρική βοήθεια εάν παρατηρήσουν οποιαδήποτε αλλαγή στην ακοή ή την ισορροπία, ανεξάρτητα από το αν ή όχι ή ωταλγία είναι επίσης παρούσα. Η αξιολόγηση για την θεραπεία ωταλγίας,  είτε φαρμακευτική είτε  χειρουργική δεν μπορεί να καθοριστεί χωρίς μια ολοκληρωμένη ΩΡΛ ιατρική εξέταση και τις παράλληλες εξετάσεις.

Αποφυγή ελέγχου  της ωταλγίας σε περίπτωση οποιασδήποτε αλλαγής της ακοής ή της ισορροπίας δεν συνιστάται  και μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη απώλεια της ακοής. Το ίδιο ισχύει και για την παρατεταμένη ωταλγία που μπορεί να είναι ένα σημάδι μιας σοβαρής ιατρικής πάθησης.

Τηλεφωνήστε: 2110194618